Laue Plan De symmetrie die we overal tegenkomen.
Een tegelvloer, een behang, een stof, een prent van Escher: onder elk ervan schuilt dezelfde grammatica. Er zijn maar zeventien manieren om een motief in het vlak te herhalen. Met Laue Plan ontdekt u ze al tekenend.
macOS 14 of nieuwer, Apple silicon en Intel; iPadOS 17 of nieuwer. Gratis download, Mac + iPad: 14 dagen proberen, daarna ontgrendelen voor CHF 30, één aankoop voor beide. Op de pc: Windows 10 (2004) en 11, x64 en ARM64, CHF 30.50 in de Microsoft Store. Interface en voorbeelden in 24 talen.

De regel achter het patroon zien
Elke dag lopen we langs herhaalde patronen zonder te zien wat ze bijeenhoudt. Toch zijn er maar weinig regels, en ze laten zich al spelend begrijpen. Wij geloven dat een motief dat zich onder uw vingers herhaalt meer leert dan een lijst symbolen — de scholier en de ontwerper, de nieuwsgierige en de onderzoeker.
Eén lijn, zeventien manieren om haar te herhalen
Teken één enkel stukje: Laue Plan kopieert het overal, volgens de gekozen regel. Dezelfde lijn uit de vrije hand wordt een rozet, een caleidoscoop of een strooipatroon, al naargelang de groep.




Mandala's
Een rozet draait om haar middelpunt, en daar is elk aantal armen toegestaan: vijf, acht, dertien… Kies de orde, met of zonder spiegels, en teken in één enkele sector: elke lijn komt rondom terug. Deze heeft dertien armen, uit de vrije hand getekend.

Mozaïeken uit het Oosten
De ambachtslieden van Perzië, Andalusië en de Maghreb verkenden deze regels eeuwen vóór de wiskundigen. Hun vlechtwerk, de girih, tekent sterren met acht, tien of twaalf punten. Dat van het heiligdom Darb-i Imam in Isfahan (1453) volgt bijna precies een Penrose-betegeling, een structuur die men pas in 1974 ontdekt dacht te hebben. Laue Plan legt deze lijnen op de betegelingen van Penrose en Ammann-Beenker en de twaalfhoekige betegeling: kies de kleuren van de tegels, de hoek van het vlechtwerk, of teken uw eigen versiering op een tegel. Die loopt dan door over alle andere.




Voor wie?
Scholieren en studenten
Draaiingen, spiegelingen en glijspiegelingen ontdekken door te zien hoe ze op de eigen tekening werken, en dan zelf een groep herkennen: de tutor controleert het antwoord en geeft hints.
Docenten
In de wiskunde de isometrieën van het vlak; in natuurkunde en scheikunde de eerste stap in kristallografie en diffractie; in beeldende vorming de fries en de betegeling. Een presentatiemodus voor de klas, kant-en-klare oefeningen.
Grafisch en textielontwerpers
Een motief zonder één fout herhaald, op de gewenste grootte: herhalingen recht, verspringend of halfsteens, een PDF voor de drukker met afloop, kleurscheidingen voor zeefdruk.
Liefhebbers van Escher en mozaïeken
Een foto van een tegelvloer of een stof onder het motief leggen, de cel erop afstemmen en ontdekken welke van de zeventien groepen het volgt. Perzisch vlechtwerk componeren op een Penrose-betegeling.
Onderzoekers
De quasikristallen van Penrose en Ammann-Beenker, de loodrechte ruimte, de exacte diffractie van de zichtbare punten, de Fourier-synthese en de export van het net als CGD voor Systre.
In drie stappen
Kies een groep
Een van de 17 vlakgroepen of 7 friezen. Het fundamenteel domein en de symmetrie-elementen verschijnen, getekend zoals in de International Tables.

Teken een motief
Een vorm, een letter, een afbeelding, een lijn uit de vrije hand: elke kopie verschijnt meteen, gedraaid door de draaiingen, omgeklapt door de spiegels.

Verken en druk af
Wissel van groep of kleuren, bekijk de diffractie en exporteer dan het motief alleen voor scherm, papier of stof.

Wat Laue Plan bevat
De groepen
De 17 vlakgroepen, de 7 friezen en de rozetten van mandala's (Cₙ en Dₙ, van elke orde), op internationaal symbool, nummer of orbifoldnotatie, met hun fundamenteel domein, hun symmetrie-elementen getekend zoals in de International Tables en de lijst van hun operaties. Ondergroepen en supergroepen met dezelfde cel, en de 46 tweekleurengroepen.
Het motief
Vormen, tekens, uw eigen afbeeldingen of een tekening uit de vrije hand: elke lijn wordt door de groep herhaald. Een foto van een tegelvloer of een stof legt u onder het motief om de groep ervan te vinden; de achtergrondkleur kiest u zelf.
De diffractie
Het diffractiebeeld van elke betegeling, met haar uitdovingen en haar Laue-klasse, om te vergroten, in te zoomen en te exporteren. De Fourier-synthese bouwt het motief opnieuw op uit zijn diffractie — met de echte fasen, nulfasen of willekeurige fasen, of de Patterson-kaart.
De quasikristallen
Betegelingen van Penrose en Ammann-Beenker en twaalfhoekige betegelingen, via De Bruijn-roosters of door inflatie, met de loodrechte ruimte; de zichtbare punten van een rooster en hun exacte diffractie. Gekleurde en versierde tegels: Penrose-bogen, girih-vlechtwerk of uw eigen tekening.
Drukken en stof
Het motief alleen op ware grootte, als PDF, SVG, PNG of TIFF; naadloze herhalingen, recht, verspringend of halfsteens; een drukklare PDF met afloop en snijtekens, en kleurscheidingen voor zeefdruk.
Voor de klas
Oefeningen waarbij de tutor het antwoord controleert en hints geeft, een presentatiemodus, herstellen en opnieuw, export naar PNG en vector-PDF. Het net van een betegeling wordt geëxporteerd als CGD voor Systre.
Laue of Laue Plan?
| Laue Plan | Laue | |
|---|---|---|
| Vlakgroepen, friezen, tweekleurengroepen | ja | ja |
| Diffractie en Fourier-synthese | ja | ja |
| Quasikristallen en zichtbare punten | ja | ja |
| Drukwerk, stof, kleurscheidingen | ja | ja |
| De 230 ruimtegroepen, Wyckoff-posities, kristallen in 3D, stereogrammen | — | ja |
| CIF, SHELX, POSCAR, XYZ, PDB | — | ja |
| Prijs (Mac + iPad, of pc) | CHF 30 (PC 30.50) | CHF 60 |
Betegelings- en quasikristaldocumenten openen in beide apps, op Mac, iPad en pc. Voor driedimensionale kristallen, zie Laue.