Laue
Nederlands
Pictogram van Laue

Laue Symmetrie begrijpen door haar te bouwen.

Een kristal, een tegelvloer, een sneeuwvlok gehoorzamen aan dezelfde regels. Vaak leren we ze uit tabellen, regel na regel, zonder ze ooit aan het werk te zien. Laue gaat de omgekeerde weg: u plaatst een atoom of een motief, en de symmetrie doet de rest, voor uw ogen.

macOS 14 of nieuwer, Apple silicon en Intel; iPadOS 17 of nieuwer. Gratis download, Mac + iPad: 14 dagen proberen, daarna ontgrendelen voor CHF 60, één aankoop voor beide. Op de pc: Windows 10 (2004) en 11, x64 en ARM64, CHF 60 in de Microsoft Store. Interface en voorbeelden in 24 talen. Laue Plan, alleen het vlakke deel (betegelingen, friezen, quasikristallen): 14 dagen gratis proberen, daarna CHF 30 in de App Store, Mac + iPad.

Op zoek naar de 2D-versie?
Laue Plan brengt betegelingen, friezen en quasikristallen samen, zonder de 3D-kristallen.
Het Laue-venster: steenzout (NaCl) in 3D, de ruimtegroep Fm-3m, de posities en het stereogram van m-3m
Het Laue-venster: links de ruimtegroep, de cel en de posities, in het midden steenzout in 3D, rechtsonder het stereogram van de kristalklasse.

Eerst zien, dan leren

De International Tables beschrijven alles: 230 ruimtegroepen, hun posities, hun symbolen. Maar een tabel laat niet zien wat een operatie doet. Wij geloven dat je een symmetrie begrijpt op de dag dat je ziet hoe ze iets herhaalt wat je zelf hebt neergezet. Laue bestaat voor dat moment — dat van de student die ontdekt, de docent die het wil laten zien, de onderzoeker die het wil controleren.

In drie stappen

Kies een groep

Een vlakgroep zoals p4gm, een ruimtegroep zoals Fm-3m, of een van de 530 opstellingen van de Tables. Haar symmetrie-elementen verschijnen, getekend zoals in de Tables.

De vlakgroep p4gm en haar symmetrie-elementen

Plaats een motief

Een atoom, een letter, een lijn uit de vrije hand. Al zijn kopieën verschijnen meteen: gedraaid door de rotaties, gespiegeld door de spiegelingen.

Een letter F herhaald door de groep p4mm

Kijk wat eruit volgt

Wyckoff-posities, multipliciteiten, het diffractiepatroon en zijn uitdovingen: alles wordt exact berekend, en de tutor controleert uw antwoorden.

Het diffractiepatroon van p4gm

Wat u erin vindt

Het kristal

De 230 ruimtegroepen in hun 530 opstellingen van de International Tables, op nummer, Hermann–Mauguin- of Hall-symbool. Plaats een atoom: Laue geeft zijn Wyckoff-positie, multipliciteit en plaatssymmetrie, en klikt het vast op speciale posities.

Symmetrie, getekend

Rotatie- en schroefassen, spiegel- en glijspiegelvlakken, inversiecentra, met de symbolen van de Tables. Bekijk het kristal langs elk willekeurig element, toon de projectie van de Tables, of het stereogram van de puntgroep en van elke positie.

Het vlak

De 17 vlakgroepen en hun fundamenteel domein. Plaats motieven — vormen, letters, emoji, kleine afbeeldingen — of teken vrij: elke lijn wordt door de groep herhaald, door de rotaties gedraaid, door de spiegelingen gespiegeld.

Quasikristallen

Penrose-, Ammann–Beenker- en dodecagonale betegelingen, via de Bruijn-roosters of door inflatie, met loodrechte ruimte en phasons. En vreemdere verzamelingen: de zichtbare punten van een rooster, geordend zonder periodiek te zijn.

Diffractie

Het poederpatroon van elk kristal, voor röntgenstraling of neutronen, met verklaarde uitdovingen en zijn Debye–Scherrer-film; het patroon van elke betegeling, met zijn Laue-klasse; de Bragg-pieken van quasikristallen. Vergroot, zoom in — het patroon wordt opnieuw berekend, niet uitvergroot —, exporteer.

Elektronen en trillingen

De bandenstructuur van elk kristal langs de gebruikelijke paden van zijn Brillouin-zone: de bandkloof, direct of indirect, de toestandsdichtheid en, voor halfgeleiders en isolatoren, de absorptie van licht. De fononen langs dezelfde paden, met de LO–TO-splitsing van ionkristallen. Gepubliceerde modellen, vergeleken met metingen.

Afdrukken en stof

Alleen het motief, op een fysieke maat, als PDF, SVG, PNG of TIFF; naadloze rapporten — recht, verspringend of halfsteens — voor stof en behang; een drukklare PDF met afloop en snijtekens, en kleurscheidingen voor zeefdruk.

De tutor

Oefeningen waarin de engine elk antwoord controleert, en uitlegt wat er mis is als het fout is: Wyckoff-posities, multipliciteiten, plaatssymmetrieën, het herkennen van een vlakgroep. Kant-en-klare voorbeelden: steenzout, diamant, kwarts, hexagonale dichtste stapeling.

Hoe het eruitziet

Diamant geprojecteerd langs c, zoals in de International Tables
Diamant langs c, zoals in de Tables: assen, d-glijspiegelvlakken en hun hoogten.
Stereogram van de puntgroep m-3m
Het stereogram van m-3m, de puntgroep van steenzout: 48 equivalente posities.
Het poederpatroon van steenzout, de tabel van zijn lijnen en zijn Debye–Scherrer-film
Het poederpatroon van steenzout: de geïndiceerde lijnen, de lijnen die het F-rooster uitdooft, en de Debye–Scherrer-film.
Penrose-betegeling met ruiten
De Penrose-betegeling, opgebouwd met de Bruijn-roosters.
Bragg-pieken van de Penrose-betegeling, met tientallige symmetrie
Haar Bragg-pieken: een tientallige symmetrie, onmogelijk voor een periodiek kristal.

Ook op Windows

Dezelfde app op de pc, Windows 10 en 11, x64 en ARM64: dezelfde exacte engine, dezelfde werkplaatsen, dezelfde voorbeelden, dezelfde .laue-documenten, uitwisselbaar met de Mac en de iPad, dezelfde interface in 24 talen. Ook export als PNG en vector-PDF is aanwezig.

Laue op Windows: steenzout, zijn cel, zijn posities en het stereogram van m-3m
Op Windows: steenzout, zijn Wyckoff-posities en het stereogram van m-3m.
Laue op Windows: de Penrose-betegeling, haar diffractie en de loodrechte ruimte
De Penrose-betegeling, haar Bragg-pieken en de loodrechte ruimte.

Exact

Laue rekent met exacte rationale getallen: 1/3 blijft 1/3, en een speciale positie wordt zonder enige tolerantie herkend. Wat de engine beweert, wordt gecontroleerd door een testsuite:

ControleReferentie
De 530 opstellingen van de 230 ruimtegroepen, operatie voor operatiespglib
De 3467 Wyckoff-posities en hun lettersspglib, International Tables
De symmetrie-elementen van elke opstellingvolledige Hermann–Mauguin-symbolen
De systematische uitdovingen van de 17 vlakgroepenregels van de Tables
De diffractie van zichtbare en k-vrije puntenformule van Baake, Moody en Pleasants, gecontroleerd met een fouriertransformatie

Voor wie?

Voor de student die voor het eerst ruimtegroepen tegenkomt en wil zien wat elke operatie doet; voor de docent die een college, een oefening en de uitwerking voorbereidt en die in presentatiemodus projecteert; voor de onderzoeker die een CIF opent, een plaatssymmetrie of een multipliciteit controleert en een vectorfiguur voor een artikel exporteert.